27 maart 2014 - 23 oktober 2019: 93678 bladzijden, 745013 artikelen

Rijke kasteelheer Jules Geradts was zegen voor Posterholt

SERIE KASTELEN IN MIDDEN-LIMBURG: KASTEEL AERWINCKEL
Midden-Limburg is rijk bedeeld met kastelen en aanverwante edelmanshuizen. De regio telt niet minder dan 27 van deze historische monumenten die de belichaming zijn van een belangrijk stukje streekgeschiedenis. Een van de minder oude kastelen, Aerwinckel genaamd, werd naar een ontwerp van de Roermondse bouwmeester Pierre Cuypers pas in de 19e eeuw gebouwd in opdracht van een rijkaard die niet van adel was.
Wat doe je als je bulkt van het geld?
Dan bouw je bijvoorbeeld een kasteel, zodat iedereen kan zien dat je er warmpjes bij zit. Zo’n kasteel staat in Posterholt en draagt de naam Aerwinckel, wat in de middeleeuwen ‘waterhoek’ betekende.
Het was de steenrijke Roermondse familie Geradts die in 1856 het neogotische kasteel liet bouwen.
Toen het karwei was geklaard, vernoemden de Geradtsen (die tot de voornaamste grootgrondbezitters van Limburg behoorden) hun kapitale huis naar het kasteel dat sinds de 16e eeuw op nagenoeg dezelfde plaats had gestaan en waarvan de overgebleven bouwval op last van deze familie werd afgebroken.
De bekendste en meest markante bewoner van kasteel Aerwinckel was Jules Geradts, die was getrouwd met barones Alice de Heusch de Bombrouck en liefst 36 jaar (van 1898 tot 1934) burgemeester van Posterholt was. In deze functie was hij bij de inwoners van het Roerstreekdorp zeer geliefd vanwege zijn sociale bewogenheid.
Omdat aan het begin van de 20ste eeuw veel armoede en werkloosheid in Posterholt heerste, stichtte de bemiddelde burgemeester er in 1908 op eigen kosten een klompenfabriek die voor een belangrijk stuk werkgelegenheid zou gaan zorgen.
In 1918 kwam Geradts opnieuw met geld over de brug om het dorp van elektrische straatverlichting te voorzien. Maar toen hierover door inwoners schampere opmerkingen werden gemaakt, voelde de gulle burgervader zich zó gekwetst over zoveel onbegrip aangaande nieuwe technische vindingen, dat hij de verlichting zonder pardon weer liet af breken. In de jaren ’30 van de vorige eeuw stichtte Geradts in Posterholt ook nog eens een zuivelfabriek.
En als hij arme mensen aan de deur kreeg, dan stuurde hij die niet weg zonder eerst de beurs te hebben getrokken.
Een privédoel waar Jules Geradts zijn geld aan kwijt kon, was de bouw van een klein museum naast het kasteel. Als verwoed verzamelaar van oudheden en curiosa kon hij in deze nieuwbouw zijn alsmaar groeiende collectie overzichtelijk uitstallen. Tot die verzameling behoorde onder meer de complete krijgsuitrusting van Napoleon, waar de eigenaar bijzonder trots op was. Tijdens de Tweede Wereldoorlog ging de verzameling echter verloren.
Jules Geradts was niet alleen een liefhebber van oudheden en curiosa, maar ook van honden. Op kynologisch gebied gold hij als een expert, bijgevolg hij er tussen 1890 en 1900 regelmatig op uit trok om in binnen- en buitenland honden te keuren.
Jules Geradts was een burgemeester die zich niet altijd wat aantrok van de ongeschreven regels die voor zijn functie golden. Zo komt het zelden voor dat burgemeesters zitting nemen in het bestuur van een plaatselijke vereniging. Geradts trok zich daar niets van aan, want omstreeks 1925 was hij president van het Posterholtse knapenkoor Stem der Jeugd, dat door hem op zijn eigen kosten in fraaie Romeinse kledij werd gestoken.
Jules Geradts stierf in 1956 op 86-jarige leeftijd, waarna Aerwinckel leeg kwam te staan.
Twee jaar na de dood van de markante rijkaard werd het landgoed aangekocht door de Zusters van de Goddelijke Voorzienigheid, die er een opleiding startten voor postulanten en novicen, oftewel meisjes die voor het kloosterleven wilden kiezen. Daarnaast konden niet-religieuzen er op retraite komen en vonden er ook activiteiten plaats die hadden te maken met bezinning, rust en vakantie. Deze activiteiten trokken zóveel belangstelling, dat de zusters zich door het groeiend aantal bezoekers genoodzaakt zagen de paardenstallen van Aerwinckel tot kamers te verbouwen.
Ook verrezen in het kasteelpark enkele paviljoens en een kapel.
Maar toen de periode van het Rijke Roomse Leven ten einde liep en de zusters werden geconfronteerd met vergrijzing en een sterke daling van het aantal roepingen, kwam er in 1989 een einde aan het verblijf van de nonnen op Aerwinckel en werd het kasteel aan de toenmalige gemeente Posterholt verkocht. Na de herindeling van Midden-Limburg in 1990, waarbij de toenmalige gemeenten Posterholt, Montfort en Sint Odiliënberg werden samengevoegd tot de (niet meer bestaande) gemeente Ambt Montfort, gingen de paviljoens tijdelijk als gemeentehuis dienst doen, kreeg de kapel de functie van raadzaal en werden in het kasteeltje bruidsparen in de echt verbonden.
In 1996, toen in Sint Odiliënberg de bouw van een nieuw gemeentehuis was voltooid, werd kasteel Aerwinckel verkocht aan de familie Stiphout-Olde Monnikhof uit Roosteren, die het voormalig huis van de Geradtsen liet restaureren en er ging wonen. Ook de (naar een ontwerp van architect Pierre Cuypers) in Hollandse landschapsstijl legde kasteeltuin, die door d heen aan verwaarlozing en dering ten prooi was gevallen door deze familie in oude hersteld.
- Naam: Kasteel Aerwinckel - Plaats: Posterholt - Bouwjaar: 1856 - Opdrachtgever(s): familie Geradts - Bijzonderheid: gebouwd n een ontwerp van de Roerm se architect Pierre Cuyper nooit bewoond door adel.