27 maart 2014 - 11 december 2019: 94725 bladzijden, 753887 artikelen

Dick Nanninga: 'De finale van 1978 mochten wij gewoon niet winnen!í

Cruijff en Videla
Door Jurgen Simon
In aanloop naar het WK 2014 spreken we met diverse oud-internationals, direct betrokkenen en supporters over het heden en verleden van het Nederlandse elftal. AFgelopen weken spraken we met Jan Jongbloed, Coocky Voorn enErnie Brandts. Deze week is het woord Dick Nanninga.
Hij was op het WK van 1978 de stormram van het Nederlandse elftal. In de finale tegen ArgentiniŽ zorgde hij voor de gelijkmaker waardoor een verlening noodzakelijk was.
NEEROETEREN "De finale in 1978 mochten en konden we niet winnen. Daar zou de scheidsrechter hoe dan ook voor zorgen. Dat was zo klaar als een klontje. De hele boel was omgekocht. ArgentiniŽ had nooit in de finale mogen staan. Vorig jaar werd ook duidelijk dat ArgentiniŽ de plek in de finale via een voedselprogramma richting Peru gekocht had." Aan het woord voormalig Roda JC, MVV ťn Oranje-spits Dick Nanninga.
In zijn boerderijtje in het Belgische Neeroeteren zal Nanninga de wedstrijden van het WK in BraziliŽ 2014 nauwlettend volgen. Hij ziet het somber in voor Nederland, heeft zijn geld gezet op BraziliŽ. De man die als enige Nederlander ooit een veldgoal scoorde in een finale van een WK - Johan Neeskens tekende in 1974 voor een doelpunt vanuit een strafschop - is nog steeds herstellende van twee jaar ziekenhuis en revalidatiekliniek.
Twee jaar geleden werd zijn dikke teen van zijn rechtervoet geamputeerd. Suiker. De teen was niet meer te redden.
Nanniga verplaatst zich in die tijd op krukken. In de sneeuw gaat hij hiermee op 28 december 2011 op uit. Hij valt. Hierbij breekt hij zijn linker kuitbeen op twee plekken en ook zijn enkel blijkt gebroken. De achillespees is afgescheurd. Zijn linker been wordt in de gips gezet. Maar door zijn suikerziekte ontstaat onder het gips een enorme wond die niet geneest. Het gips gaat van zijn been maar al snel blijkt dat hierdoor zijn been zes centimeter korter is geworden."Alles in het been was gewoon kapot", zegt de Groninger van geboorte. Zijn onderbeen wordt geamputeerd. Of de ramp nog niet groot genoeg is, nestelt zich bij de operatie een bacterie in het lichaam van de voormalige spits. Het gevolg: vijf maanden coma waarbij de artsen tot twee keer toe alle medische apparatuur die 'de Lange' in leven hielden, wilden uittrekken.
"Mijn kinderen weten dat ik een ijzersterke mentaliteit heb. Ook tijdens mijn carriŤre heb ik een waslijst aan blessures gehad. Ik kwam er iedere keer weer bovenop. Mijn mentaliteit heeft uiteindelijk mijn leven gered."
Nanninga debuteert in het Nederland elftal tijdens een vriendschappelijk duel in april 1978 in en tegen TunesiŽ. Nederland wint met 4-0, Nanninga neemt twee doelpunten voor zijn rekening. Door zijn goede spel bij Roda JC en de treffers tegen TunesiŽ is zijn WK-ticket veilig gesteld."In een voor mij totaal nieuwe rol. Ik stond altijd vast in de basis. In het Nederlands elftal was ik de stormram die alleen op hoefde te draven als het even niet liep."
Het toernooi van 1978 kent een vervelende aanloop. Johan Cruijff besluit niet mee af te reizen.In Nederland zijn er geluiden om het WK te boycotten. In ArgentiniŽ voert Jorge Videla immers een militaireschrikbewind . Nanninga kijgt hier slechts zijdelings iets van mee. "We zaten in de eerste weken in een totaal afgelegen hotel tegen het Andes-gebergte op.Het was er steenkoud. De velden soms bevroren. De omgeving was hermetisch afgesloten door politie en militairen. Op een dag zagen we enkele mensen op een afstandje vanaf de berg onze training volgen. Blijkbaar Argentijnse supporters. Plotseling werden ze op de huid gezeten door zwaar bewapende ruiters.Ik vroeg aan zo'n commandant in ons hotel wat er met de kijkers gebeurd was. Hij antwoordde: "Van deze mensen zult u nooit meer last hebbenÖ.."
Nanninga kreeg op het WK van 1978 vier invalbeurten. Tegen Iran (70e minuut), Peru (70e minuut), West-Duitsland (80e minuut) en natuurlijk tegen ArgentiniŽ (58e minuut). De invalbeurt tegen WestDuitsland was van zeer korte duur. Hij stond nog maar twee minuten in het veld toen Nederland een vrije trap mocht nemen. "Ik stond met de Duitser HŲlzenbein vervelend te wezen, we kregen dan ook beide terecht een gele kaart. Hierop riep Johnny Rep 'you crazy ref', kreeg ik rood!" Nanninga werd geschorst, moest de halve finale tegen ItaliŽ aan zich voorbij laten gaan. Maar in de finale zat hij weer op de bank. De tegenstander: gastland ArgentiniŽ. "Door omkoping in de finale gekomen", aldus Nanninga. De Argentijnse oudsenator Genaro Ledesma verklaarde in een rechtszaak onder ede dat de Argentijnse dictator Videla in 1978 een deal had gesloten met de toenmalige Peruaanse president Francisco Bermudez.Peru zou ArgentiniŽ laten winnen met een marge groot genoeg voor ArgentiniŽ om door te gaan naar de finale.
In ruil daarvoor zou ArgentiniŽ Peruaanse dissidenten opsluiten, de blokkade van een banktegoed van Peru opheffen en zou Peru een enorme voorraad graan krijgen. Het sterke Peru verloor opzichtig met 6-0 van ArgentiniŽ.
Ondanks alle bewijzen en verklaringen zwijgt de wereldvoetbalbond Fifa over deze affaire.
"De wedstrijdbespreking voor de finale was kort maar krachtig.Velen vonden Happel een supertrainer. Ik vond het een eigenaardige man. Hij zei nooit veel."
Nanninga begint de wedstrijd in het River Plate-stadion in Buenos Aires, op de bank. In de 38e minuut komt Nederland op een achterstand door een knal van de Argentijnse superster Mario Kempes. "We zaten nog niet goed en wel in de tweede helft op de bank, riep Piet Schrijvers op de bank richting de trainer dat 'Dickie' in het team moest.Ook de andere spelers riepen dit en prompt mocht ik gaan warmlopen" In de 58e minuut vervangt Nanninga Johnny Rep.
Het hoogtepunt van de wedstrijd voor Nanninga breekt in de 82e minuut aan. "Op het moment dat de bal van de voet van Renť van der Kerkhof vertrekt,weet ik het:,die bal is voor mij!" Met een magnifieke kopbal brengt de boomlange spits Nederland op gelijke hoogte. Het is niet het laatste wapenfeit van hem. "Drie minuten voor tijd kwam eenzelfde voorzet op mij af. Weer had ik datzelfde gevoel. Die bal gaat er in! Honderd procent zeker weten. Die bal is voor mij! De titel voor Nederland! Op het moment dat ik de bal wil raken word ik finaal tegen de vlakte gewerkt door Passarella. Strafschop! Maar niet in de ogen van de scheidsrechter. Hij keek toevallig net even de andere kant op.ĒNanninga weet zeker: ďHij was duidelijk op de hand van ArgentiniŽ.Dat was al voor aanvang duidelijk." Nanninga duidt op het incident een paar sminuten voor aanvang van de finale.ďDe Argentijnen wilden dat Rťne van de Kerkhof niet mee zou spelen. Zijn gipsen manchet om zijn gebroken hand vonden de Argentijnen te gevaarlijk. Scheidsrechter Gonella ging op het verhaal in. Renť mocht niet meespelen. Krol besloot dat Nederland dan de finale niet zou spelen waarop de scheidsrechter snel eieren voor zijn geld koos.Immers,de hele wereld keek live mee."
Nanninga is de nuchterheid zelf.Niet alleen wat betreft zijn ziekte, maar ook wat betreft de voetbalwereld. Zo hangt zijn shirt dat hij droeg in de finale niet ingelijst in zijn huis. Ook dat van zijn Argentijnse tegenstander niet. "Mijn zoon vond het leuk om tijdens zijn trainingen deze shirtjes te dragen. Op een gegeven moment waren ze opgedragen en heb ik ze weggegooid. Ik heb wat dat betreft helemaal niets meer uit mijn voetbalcarriŤre. Alleen de medaille die we in Buenos Aires kregen ligt ergens in huis.Maar vraag me niet waar,zou het niet weten." Rondkijkend in zijn woning herinneren een paar foto's nog aan zijn carriŤre.Een niet ingelijste foto op een kast is zijn enige zichtbare herinnering aan de finale van 1978. Op de foto, Nanninga die juicht vlak nadat hij gescoord heeft. Naast de foto een ingelijste serie postzegels waarop Nanninga in een Nederlands shirt is afgebeeld."Wel heb ik een wedstrijdbal van het Nederlands elftal gekregen. Hiermee speelde het winnende EK-team de kwalificatie-ronde richting het EK 1988.
Terug naar het WK 2014. Nanninga ziet geen rol weggelegd voor Nederland. Ik zet mijn geld op BraziliŽ. Toch het thuisvoordeel ťn een prima team. Spanje zal ook wel lang meespelen en vergeet natuurlijk Duitsland niet. Een echt toernooiteam."