27 maart 2014 - 22 mei 2019: 90246 bladzijden, 717444 artikelen

Architect Jerome Paumen: 'Dynamiek in statig gebouw'

GENHOUT
Tekst: Koos Snijders
Het tijdperk waarin het geloof het dagelijks leven overheerste ligt ver achter ons, het aantal kerkbezoekers stijgt niet meer met als gevolg dat veel religieuze bouwwerken niet meer onderhouden kunnen worden. Op korte termijn ligt sluiting of zelfs sloop op de loer. Juist de kerk die lang het hart van onze samenleving vormde, krijgt te kampen met een identiteitscrisis. Als architect volgt Jerome Paumen uit Beek deze ontwikkelingen op de voet. Met zijn architectenbureau studioPAS is hij actief bezig met het vraagstuk hoe onze regio er over 20 ŗ 30 jaar kan uitzien. Wat zijn de prognoses en welke reacties brengen deze teweeg? Daarbij komt ook de dreigende leegstand van religieus erfgoed aan bod waarbij de architect een waardevolle bijdrage kan leveren om via het initiŽren, creŽren en/of bemiddelen een gebouw een tweede leven te gunnen.
De Sint-Hubertusgemeenschap in het 1250 zielen tellend Genhout kreeg te maken met een terugloop aan parochianen. Jerome Paumen: "In het dorp werden stappen gezet om zelf te zoeken naar een passend model zodat de kerk naast zijn religieus gebruik een multifunctioneler karakter zou kunnen krijgen. Omdat in de kerk veel Limburgse kunst van gerenommeerde kunstenaars is gehuisvest werd gezocht naar een kunst-culturele aanvulling. Een initiatiefgroep en deskundigen uit het dorp werkten onder aanvoering van pastoor Van Oss het voorstel op papier uit. Hierdoor kon de levensvatbaarheid van het kerkgebouw worden verlengd en verkreeg de noodzakelijke dakrenovatie voldoende draagvlak om te worden uitgevoerd.Nu had het kerkbestuur samen met het Sint Hubertus Kunstcentrum voldoende troeven in handen om naast eigen middelen financiŽle partners te zoeken. Deze werden gevonden bij onder meer het bisdom, de gemeente en provincie.Ons bureau werkte de plannen in combinatie met Paumen Hendriks Bouwadviseurs verder uit.Hierbij lag de uitdaging om een prachtige onaangetaste kerk uit 1937 naar een ontwerp van architect Alphons Boosten te herbestemmen zonder dat dit afbreuk deed aan het origineel. Het nieuw in te voegen programma beschikte over het afsluitbaar maken van het middenschip, het verwijderen van tien kerkbanken en het inpassen van een toiletgroep. De kinderkapel wordt getransformeerd tot een ruimte voor het exposeren van het erfgoed van de Montfortanen en het houden van wisseltentoonstellingen."
Als architect zocht Paumen naar de prikkel om dynamiek te krijgen in een statig gebouw,zo zou de voormalige dagkapel voortaan gebruikt kunnen worden voor exposities,lezingen en vieringen tot aan rouwverwerking toe. "Door de multifunctionaliteit spreek je een brede doelgroep aan. Er is een aantal kerkbanken verwijderd, omdat een volledig bezette kerk slechts sporadisch voorkomt. Bij het altaar is meer ruimte ontstaan waardoor daar een muziekgezelschap kan optreden. We hebben plaats gecreŽerd om bij sluiting toch de kunstschatten te kunnen laten zien en ze te beschermen. Om het zicht naar het middenschip te optimaliseren is er gezocht naar de grootst haalbare glasoppervlakte in combinatie met de kleinst mogelijke kozijnprofielen. Daar waar de banken zijn verwijderd zijn nieuwe vloervelden aangebracht in een Noorse flagstone leisteen.In de nabijheid van de sacristie zijn twee openbare toiletten gerealiseerd waarvan ťťn bruikbaar voor mindervaliden. De dagkapel had afgezien van het glas in lood raam en het altaar vrij weinig elan.De bestaande bankenrijen moesten verwijderd worden. Een kroonluchter voor multifunctioneel gebruik zorgt voor de dynamiek die wij zochten. Dit element is bruikbaar voor het verlichten ťn bevestigen van kunstobjecten. Men kan er een doopsel of een huwelijk voltrekken. Ook hier is het vloerveld deels ingelegd met de Noorse flagstone leisteen. In het hart ligt een cirkel van gepolijste betonelementen die verwijzen naar de 'wedergeboorte der ziel'. In het centrum ligt straks een stalen plaquette met de afbeelding van Grignion de Montfort, grondlegger van de mannencongregatie van de Paters Montfortanen.In de buitenring is eveneens staal aangebracht met de inscriptie 'een klein en arm gezelschap van goede priesters, onder de bescherming van de allerheiligste Maagd. Geraakt door de nederigheid van God'. Deze ring is tevens de vloergoot waarin de elektra voorziening is opgenomen om zo expositieindelingen mogelijk te maken. Tegen de wanden komen vaste panelen met videopresentaties en vitrines."
De herinrichting is sinds een paar dagen voltooid, de dakrenovatie wordt begin 2015 afgerond. Blij en tevreden? "Beide. En dankbaar. Als architect ben ik dankbaar dat ik de gelegenheid heb gekregen om in mijn geboorteplaats een bijdrage te leveren aan deze krachtige impuls voor de Hubertuskerk. Ik voel mij ook vereerd. Ik heb mijn handtekening mogen plaatsen tussen de beroemdheden Eyk, Nicolas, Eggen en Boosten. De toekomstbestendigheid van de Hubertuskerk is hiermee niet gegarandeerd, maar ze is in ieder geval begonnen aan een nieuwe levensfase met het Sint Hubertus Kunstcentrum als waardige partner."