27 maart 2014 - 20 november 2019: 94290 bladzijden, 750355 artikelen

WOI: Grad Baeten zijn leven en werken in Sevenum

REGIO
In 1913 verkeerde Europa in grote angst en spanning. Op de Balkan, het kruitvat van Europa, was oorlog uitgebroken. Duitsland had zijn legersterkte opgevoerd tot 780.000 man. Ook Nederland bleef niet achter. De Nederlandse legerleiding organiseerde een grootscheepse legeroefening. Voor deze manoeuvres had men de onafzienbare Peelvlakte uitgekozen tussen de gemeenten Venray, Horst, Sevenum en Deurne.
De Eerste Wereldoorlog, die ook de Wereldoorlog of de Grote Oorlog werd genoemd, was een wereldoorlog gecentreerd in Europa die begon op 28 juli 1914 en duurde tot 11 november 1918. Nog altijd is 11 november bekend als wapenstilstandsdag. Voor een deel werd de wapenwedloop in 1912 en 1913 aangespoord door nationalistische en militaristische groepen,die hun regeringen passiviteit in het zicht van externe bedreigingen verweten. Sommige historici hebben gewezen op de toenemende populariteit van het militarisme en het radicaal-nationalisme als oorzaken voor de oorlog.
In de komende weken zal historicus Theo Janssen een aantal artikelen weiden aan verhalen van Peellanders over deze oorlog.
"Ik weet de dag nog", zegt Grad, "dat de eerste wereldoorlog, in 1914 uitbrak. Ik was vier jaar oud. Wij hadden twee knechten, een heette Thies Huys. Ik zie het nog voor mij. Aan het begin van de oprijlaan hadden wij een brievenbus. Hier werd een aanplakbiljet opgehangen met het bericht dat er oorlog was uitgebroken en dat alle soldaten met mobilisatieplicht werden opge-roepen zich te melden. Even later zie ik Thies vanaf de knechtenkamer naar beneden komen in vol ornaat, gepakt en gezakt in militair kledij."
Bij de welkomstgroet van de Baetens lag het bewijs van het gevoel voor het 'heem' van Grad al zichtbaar op tafel. Een oude stamboom van zijn vaders en van moeders kant, die terug gaat tot de vijftiende eeuw. "Deze boerderij", zo vertelt Grad", is de boerderij van mijn moeders kant. Mijn betoverovergrootvader van moeders kant heette Paulus Lemmen. Hij trouwde in 1731 met Anna Wijnen en overleed in 1764. Zijn vrouw Anna Wijnen werd geboren in 1707 en overleed in 1792. De familie kreeg de bijnaam van Pauls of Pauwels. Deze Paulus Lemmen heeft de Paulskoye gebouwd op de 'Bookes Piel'. Zo werd die streek in mijn jonge jaren nog genoemd. Het was een zandkop aan de rand van het ondiepe veen nabij de 'Zuringspeel' op de plaats waar nu de mestverwerkingsfabriek 'Scarabee' aan de Kulbergweg in Kronenberg staat. In de 19e eeuw werd hier de boekweitbrandcultuur toegepast. 's Winters werd het ondiepe veen losgehakt en in het voorjaar in brand gestoken. In de turfas werd de boekweit gezaaid. In de as zaten de nodige voedingsstoffen voor een opbrengst van zo'n 800 kg boekweit per ha. Het boekweitmeel werd gebruikt voor de bereiding van 'bookeskook' en 'kerboed' (balkenbrij). De schaapskooi stond daar droog en brandveilig op een zandkop. In het voorjaar toog onze herder dan met zijn kudde naar de Peelheiden.
Bron: Reizen door de oude Peel, 100 eeuwen Peelverhalen. Zie ook: www.peelverhalen.nl Theo Janssen